ถาม-ตอบ

 

 

ถาม - ตอบ  เรื่องชั้นของดิน กับ อาจารย์ชัยทศ  จำเนียรกุล

 

 

Q  :  อาจารย์คะชั้นของดินแบ่งออกเป็นกี่ชั้น มีอะไรบ้างหรอคะตอบหน่อยนะคะ 

       จาก ด.ญ.มุทิตา  วัชรีวงศ์ ณ อยุธยา ม.2/7

 

 

A  :  ปัจจัยต่างๆ ของการกำเนิดดิน ทำให้ได้ดินที่มีคุณสมบัติแตกต่างกันอย่างมาก ดินใน   

       ภูมิประเทศหนึ่งๆ จะมีลักษณะเฉพาะของตัวเอง เราเรียกภาคตัดตามแนวดิ่งของชั้นดิน

       เรียกว่า "หน้าตัดดิน" (Soil Horizon) หน้าตัดดินบอกถึงลักษณะทางธรณีวิทยา และประวัติ

       ภูมิอากาศของภูมิประเทศที่เกิดขึ้นมาก่อนหน้านี้นับพันปีรวมถึงว่ามนุษย์ใช้ดินอย่างไร

       อะไรเป็นสาเหตุ  ให้ดินนั้นมีสมบัติเช่นในปัจจุบัน ตลอดจนแนวทางที่ดีที่สุดในการใช้ดิน 

       หน้าตัดดินประกอบด้วยดินที่ทับถมกันเป็นชั้นๆ เรียกว่า "ชั้นดิน" (Soil horizon) ชั้นดินบางชั้น

       อาจจะบางเพียง 2-3 มิลลิเมตร หรือหนากว่า 1 เมตร ก็ได้  เราสามารถจำแนกชั้นดินแต่ละชั้น

       จากสี และโครงสร้างของอนุภาคดินที่แตกต่างกัน นอกจากนั้นยังสามารถใช้คุณสมบัติอื่นๆ

       ที่แตกต่างกันระหว่างดินชั้นบนและดินชั้นล่างได้อีกด้วย  ดินบางชั้นเกิดจากการพังทลาย

       และถูกชะล้างโดยกระแสน้ำ  ดินบางชั้นเกิดจากตะกอนทับถมกันนานหลายพันปี  ซึ่งสามารถ

       แบ่งดินตั้งแต่ชั้นผิวดินจนถึงชั้นต้นกำเนิดดินออกกว้างๆ เป็น 4 ชั้น คือ

 

 

 

           -  ชั้น โอ (O-horizon) เป็นช่วงชั้นดินที่มีสารอินทรีย์สะสมตัวอยู่มาก มักมีสีเทาหรือเทาดำ

 

           -  ชั้น เอ (A-horizon) เป็นเขตการซึมชะ (Zone of Leaching) เป็นชั้นที่น้ำซึมผ่านจากชั้นบน

แล้วทำปฏิกิริยากับแร่ บางชนิด เกิดการสลายตัวของแร่ สารละลายที่ได้จะซึมผ่านลงไปสะสมตัวในชั้นต่อไปทำให้ดินชั้นนี้ มีสีจาง

 

           -  ชั้น บี (B-horizon) เป็นเขตการสะสมของแร่ในชั้นดิน ( Zone of Accumulation ) เป็นชั้นที่มีการตกตะกอน และสะสมตัวของแร่จากสารละลายที่ไหลลงมาจากชั้น เอ ชั้นดิน มักมีสีแดง หรือน้ำตาลแดงตามสีแร่ที่มาสะสมตัวอยู่

 

           -  ชั้น ซี (C-horizon) เป็นชั้นหินผุ (Weathered rock) ที่หินบางส่วนผุพัง กลายเป็นดินปะปนกับเศษหิน ที่แตกหัก มาจากชั้นหินดานเดิม