บทความ


บทความ

วิทยาศาสตร์โลก

( Earth Science )

 

กับอาจารย์ชัยทศ

  

  เปิดห้องเรียนวิทยาศาสตร์สู่โลกกว้างใช้แหล่งเรียนรู้รอบข้างเป็นครู

                       

                           กับ อาจารย์ชัยทศ  จำเนียรกุล

 

   

เมื่อวันที่ 25 เมษายน – 6 พฤษภาคม 2548  อาจารย์ชัยทศ  จำเนียรกุล ได้เข้าร่วมการอบรมครูมัธยมศึกษาตอนปลาย  วิชาวิทยาศาสตร์โลก (Earth Science)  ณ ภาควิชาธรณีวิทยา คณะวิทยาศาสตร์  จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย  

 

เมื่อกล่าวถึงวิชาวิทยาศาสตร์โลก หรือ Earth Science หลายๆ คนคงจะมีคำถามว่าเป็นวิชาเกี่ยวกับอะไร ?  วิทยาศาสตร์เกี่ยวกับโลก หรือโลกศาสตร์  (Earth Science) เป็นวิทยาศาสตร์ที่จำแนกออกได้เป็น 4 ภาคได้แก่ ธรณีภาค (Geosphere), อุทกภาค (Hydrosphere), ชีวภาค (Biosphere) และอากาศภาค (Atmosphere) ทั้งสี่ภาคนี้จะมีการถ่ายเทสสารและพลังงานและกันตลอดเวลา หากการถ่ายเทนั้นอยู่ในสมดุลย์ทุกอย่างก็จะอยู่ในสภาวะปกติ แต่หากการถ่ายเทพลังงานในช่วงใดเกิดผิดปกติจะทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศของโลกทันที ซึ่งโลกมีการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลาหลังจากเกิดมาเวลา 4,500 ร้อยล้านปี และการเปลี่ยนแปลงต่างๆ จะถูกบันทึกอยู่ในชั้นหินซึ่งเป็นเปลือกโลก (Crust) อันเป็นส่วนของธรณีภาคนั้นเอง  ดังนั้นการศึกษาเกี่ยวกับธรณีภาคหรือนัยหนึ่งก็คือธรณีวิทยาจะศึกษาถึงผลของการปฏิสัมพันธ์ (Interaction) ระหว่างภาคต่างๆ ได้อย่างชัดเจน จะเห็นได้ว่าการศึกษาทางธรณีวิทยาจะต้องใช้ความรู้ความเชื่อมโยงทางวิทยาศาสตร์ในหลายด้าน อาทิ  ฟิสิกส์  เคมี  ชีวะ คณิตศาสตร์ และภูมิศาสตร์  แต่องค์ความรู้ทางด้านธรณีวิทยานั้นเป็นวิทยาศาสตร์ที่มีคนศึกษาน้อย อาจารย์ผู้สอนวิทยาศาสตร์ในระดับมัธยมปลายมักจะไม่เคยศึกษามาก่อน จึงมีความจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องเร่งรัดการอบรมด้านธรณีวิทยา

 

เราเรียนธรณีวิทยาไปทำไม ? เหตุที่เราเรียนรู้ธรณีวิทยา อย่างแรกที่สุดเพราะความน่ากลัวของธรรมชาติ มนุษย์ต้องการเข้าใจและหาทางอธิบายปรากฏการณ์ธรรมชาติต่าง ๆ ที่เป็นอันตรายหรือที่เรียกว่า  ภัยพิบัติทางธรรมชาติ (Natural Disaster) เพื่อหาทางป้องกันทรัพย์สินเงินทองและชีวิตของคน อย่างที่สองเป็นเพราะการค้นพบแหล่งแร่ที่มีคุณค่าทางเศรษฐกิจ ตลอดจนคำนึงการรักษา (Conservation)  อย่างที่สามที่ขาดไม่ได้คือ ความอยากรู้อยากเห็น (Scholarly  Geology) เพื่อพยายามค้นหาคำตอบจากคำถาม หรือปมปัญหาต่าง ๆ ด้วยความอยากรู้  และนี่เองที่ทำให้มนุษย์เกิดความสนใจ โดยเฉพาะอย่างยิ่งปรากฏการณ์ทางธรรมชาติที่ยังอธิบายไม่ได้ และสุดท้ายเพื่อศึกษาต่อในระดับสูง ไม่ว่าจะเป็นในระดับปริญญาตรี  ปริญญาโท หรือปริญญาเอก

 

" ธรณีวิทยาจึงเป็นกุญแจสำคัญสู่สภาวะแวดล้อม  ทำให้มีบทบาทสำคัญต่อสังคมและมวลมนุษย์

 

ดังนั้นธรณีวิทยาจึงไม่มีพรมแดน " 

 

    

ภาพจากกิจกรรมทัศนศึกษาเชิงปฏิบัติการทางด้านธรณีวิทยา ณ สวนธรณีวิทยา ศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษา